 |
پرداخت يارانه شير در ايران سابقه ديرين دارد و همزمان با بهره برداري از
صنعت فرآوري شير در كشور در سال 1336 پرداخت يارانهاي (رايگان ) از طريق
انجمن ملي ... |
حمايت از كودكان
در اختيار كودكان در اختيار كودكان بي سرپرست قرار ميگرفته است ، در دهه
بعد با تصويب شير رايانه اي براي مدارس كشور و خانوارهاي برخي از شهرهاي
بزرگ دامنه پرداخت آن گسترش يافته است ، لذا دولت به منظور تامين شير مورد
نياز، سياستهاي متعددي از جمله تعيين قيمت شير خام ، پرداخت جايزه به ازاي
تحويل شير به صنايع ، كاهش هزينه توليد ، ثبات قيمت شير و بخشودگي مالياتي
براي واردات پودر شير اتخاذ نموده است . روند پرداخت يارانه شير و محصولات
لبني در مناطق شهري با نوسانات مختلف در طول چهار دهه گذشته ادامه داشته
است .
به طوري كه ميزان پرداخت يارانه شير از 5/1 ميليارد ريال در سال 1355 به
1937 ميليارد ريال در سال 1382 رسيده است كه بيانگر رشد سالانه 30 درصد
ميباشد . به دليل طولاني شدن دوره پرداخت ، اين گونه يارانه ها به تدريج
الگوي مصرفي خاصي را استحكام بخشيده است و اعطاي يارانه شير ، براي مصرف
كننده شهري احساس ايجاد حق نموده است به طوري كه هم اكنون حذف يا كاهش آن
نه تنها از نظر سياسي ، اجتماعي و ... مشكلاتي را ايجاد ميكند بلكه بر
روي استانداردهاي تغذيه اي و الگوي مصرف تاثير ميگذارد و اثر جدي بر
صنايع وابسته و توليد خواهد گذاشت .
توزيع يارالنه شير در كشور :
اگر چه از نحوه تخصيص و توزيع يارانه اي شير به تفكيك شهرها اطلاعات
دقيقي وجود ندارد اما آمارهاي استاني نشان مي دهد كه توزيع شير رايانه اي
بدوهن توجه به شاخصهاي توسعه يافتگي ( درآمد خانوار ، توزيع جمعيت و ... )
انجام ميگيرد و معيار توزيع شير يارانه اي در استانها عمدتا به ظرفيت
صنايع و بازار مصرف هر استان بستگي دارد به طوري كه 39 درصد از شير يارانه
اي در سال 1379 در استان تهران توزيع شده است اين در حالي است كه سهم
جمعيت شهري استان تهران حدود 5/25 درصد كشور است در همين حال در استان
كرمانشاه با 9/1 و 3 درصد جمعيت شهري فقط 1/1 و 8/1 درصداز شير رايانه اي
در اين استان توزيع شده است . طي سالهاي ( 1382-1375 ) حجم شير يارانه اي
از 467 هزار تن به 1349 هزار تن ( 3 برابر ) افزايش يافته است ( با احتساب
پنير ) و در همين دوره توزيع سرانه شير يارانه اي از 12 كيلوگرم به 7/29
كيلوگرم رسيده است اما برسي آمار هزينه خانوار نشان ميدهد ،شكاف مصرف بين
گروههاي پايين و بالباي در آمدي براي مصرف شير تغيير محسوسي نداشته است .
بنابراين با شيوه اجرايي فعلي شير يارانه اي ، لزوما افزايش ميزان يارانه
به بهبود وضعيت گروههاي هدف نخواهد انجاميد . كيفيت توزيع يارانه به
اندازه كميت و حتي بيشتر از آن ميت.اند مؤثر باشد ، اعمال سياستهاي
التيامي و پرداخت مبالغي به عنوان يارانه و در غالب مبارزه با فقر دولت را
به سمت يك جنگ فرسايشي پايان ناپذير هدايت خواهد كرد .
يارانه پرداختي به شير و فرآوردههاي لبني :
طي سالهاي ( 1382-1375 ) ميزان يارانه هاي پرداختي به كالاهاي مختلف به
طور متوسط 3/23 درصد رشد داشته است اين درحالي است كه ميزان يارانه
پرداختي به شير و پنير در همين دوره 7/28 درصد رشد برخوردار بوده است و
سهم يارانه شير و پنير از كل يارانه پرداختي دولت طي دوره فوق الذكر از
1/5 درصد به 9/6 درصد افزايش يافته است ، اما عليرغم توجه دولت به توسعه
فرهنگ مصرف و ايجاد تسهيلات به منظور دسترسي اقشار محروم به اين فرآورده ،
توزيع يارانه اي آن به طور نامطلوب ، غير قابل كنترول و ... توزيع مي شود
كه بازنگري در شيوه هاي پرداخت يارانه اي را ضروري و اجتناب ناپذير نموده
است .
سياستهاي حمايتي توليد محصولات دامي در كشور :
مجموعه مخاطرات و آسيب پذيري توليد در بخش كشاورزي ، محيط و شرايطي را
براي فعالين اين بخش پديد آورده است كه توليد كنندگان نسبت به قيمتها و
عملكرد توليد اطمينان ندارند . اين بي اعتناعي بر روي تصميمات توليد كننده
براي تخصيص منابع و ميزان استفاده از نهاده ها تاثير مي كذارد . عمدتا
كشاورزان داراي توان مالي محدودي هستند وقوع مخاطراتي مانند بروز خشكسالي
هاي دوره اي ، سرما زدگي محصول و ... شرايط بسيار سختي را به توليد
كنندگان تحميل ميكند . در مجموع دولت به منظور ايجاد ثبات نسبي در درآمد
توليد كنندگان و كاهش ريسكهاي كه از طريق مديريت ريسك در بخش توليد قابل
كنترول نيست دست به اقداماتي زده است . و از طرق مختلف اين بخش را مورد
حمايت قرار داده است ، از جمله تامين نهاده ها ، تعيين قيمتهاي كف و سقف
براي برخي محصولات ، محدوديتهاي وارداتي ، پرداخت يارانه صادراتي ، ارائه
خدمات فني و ترويجي ، بيمه ، پرداخت تسهيلات اعتباري و ... است .
ادامه دارد
منبع : مؤسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي
|