كه بيانگر حدود 7/3 درصد رشد ساليانه است . با توجه به رشد جمعيت كشور مصرف سرانه كشور در طول 20 سال 5/1 درصد رشد داشته و در طول سالهاي برنامه هاي توسعه وبا دستيابي به رشد توليد حدود 4 درصد كشور از واردات محصولات لبني از قبيل پنير ، شير خشك و كره بي نياز شده است .

شير توليدي كشور از انواع دامهاي ( گاو ، گاوميش، گوسفند و بز ) حاصل مي شود . در بين دامهاي مولد شير ، گاو جايگاه خاصي دارد و با توجه به احداث و توسعه دامداريهاي صنعتي و افزايش بهره وري در طي دو دهه اخير توليد شير در دامداريهاي صنعتي رشد فزآينده اي داشته است و ساختار گاوداريهاي كشور به سرعت متحول شده است و توليد كنندگاه به جايگزيني نژاد برتر دام روي آورده‌اند . طي سالهاي ( 1380- 1359 ) سهم دامهاي سبك از جمله گوسفند و بز و همچنين گاوهاي بومي از كل توليد رو به كاهش نهاده به طوري كه سهم گوسفند و بز از 5/18 درصد سال 1375 به حدود 5/11 درصد سال 1381 رسيده است . اين نسبت در مورد گاو شيري از طريق جايگزيني دامهاي اصيل و دو رگ افزليش يافته و با رشد و توسعه دامداري هاي صنعتي و نيمه صنعتي در حاشيه شهرها و استفاده از روشهاي نوين در بخش توليد موجب تغيير در تركيب دام و افزايش توليد شده است به طوري كه سهم توليد شير گاو ( اعم از گاو بومي اصيل و دو رگ ) از 72 درصد سال 1375 به 85 درصد در سال 1380 رسيده است . توليد شير گوسفند و بز عمدتاً به مناطق عشايري و روستايي محدود مي‌شود و توليد آن به صورت سنتي انجام ميگيرد . بخش عمده اين محصول حالت خود مصرفي داشته و با تبديل آن به فرآورده‌هاي لبني در سيستم سنتي ، از قبيل كره و پنير با ماندگاري بيشتر به مصرف مي‌رسد . تعداد صنايع غذايي كه به شير گوسفند يا بز به عنوان ماده اوليه متكي هستند بسيار محدود بوده است . محدوده و پراكنش مناطق توليد شير به وسعت كشور است . توليد اين محصول در تمامي مناطق شهري و روستايي كشور انجام مي گردد. عوامل و دلايل گوناگوني بر حجم و ميزان توليد اين محصول و چگونگي پراكنش توليد در مناطق مختلف كشور تاثير دارد كه عمده‌ترين دلايل آن عبارتند از:
1-    اقليم و شرايط آب و هوايي
2-    تراكم جمعيت
3-    بازار مصرف
4-    دسترسي به بازار نهاده‌ها
5-    يارانه هاي پرداختي
6-    وجود صنايع تبديلي
دربين 28 استان كشور ، استان تهران ، خراسان ، اصفهان ، مازنداران ، آذربايجان شرقي و خوزستان بيشترين سهم از توليد شير خام را دارا مي‌باشد و حدود 50 درصد از شير كشور در اين مناطق توليد ميشود . استان تهران با 8/9 درصد سهم از كل توليد در رتبه اول كشور مي‌باشد . مهمترين دليل تراكم توليد اين استان ، برخورداري از مزيت هاي متعدد از جله دسترسي ؛آسان به بازار مصرف ، وجود صنايع تبديلي ، تاثير گذاري در مراكز تصميم گيري و دستيابي راحت به امكانات و تسهيلات اعطايي دولت ، قيمت شير خام و يارانه‌هاي توزيعي در اين استان مي باشد اين عوامل انگيزه‌هاي زياد را براي بسط و گسترش دامداريهاي صنعتي و نيمه صنعتي به وجود آورده است . چگونگي و شيوه دسترسي به بازار مصرف به عنوان مزيت نسبي در توليد اين فرآورده محسوب مي‌شود به طوري كه در برخي استانها از جمله آذربايجان شرقي و غربي ، كردستان و لرستان قيمت شير توليدي 33 درصد پايين تر از قيمت شير در تهران است . اين تفاوت قيمتها عمدتاً از عدم وجود تقاضاي كافي و كمبود صنايع تبديلي در اين استان ها ناشي مي‌شود . 
منبع : مؤسسه پژوهش هاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي