تصمیم گرفتند تمام غذاهایی را که مردم مصرف می‌کنند با توجه به خواص آنها دسته بندی کنند و آنهایی را که خواص مشابه دارند در یک گروه قرار دهند تا برای یک تغذیه سالم بتوانند بدون اینکه نام بسیاری از غذا ها وهم چنین میزان مصرف هر غذایی را بگویند، با زبانی ساده ترکه یاد گرفتن آن ساده تر باشد آموزش بدهند که از این گروه یا آن گروه غذایی چقدر مصرف کنید....

اولین سوال تغذیه ای نظر سنجی به سایت از نظر ما بسیار ساده بود. ممنون هستیم که جواب دادید. حدود ۱۳۴۰نفر در این آزمون شرکت کردند .عده زیادی جواب درست داده بودند حدود ۳۴ درصد گفته بودند خامه در راهنما ها و گروههای تغذیه ای در گروه شیر و لبنیات جا نمی گیرد و جایش در گروه چربی هاست.اما عده بیشتری جوابشان درست نبود.
پاسخ درست از نظر گروه بندی تغذیه ای این است: اگر چه خامه جزو فرآورده های لبنی است ومانند سایراعضای خانواده اش سفید است اما به دلیل میزان چربی بالا در گروه لبنیات قرار نمی گیرد.در مورد کره و سرشیر هم همینطور است. آنها هم در خانه لبنیات گروههای غذایی جا ندارند. برای درک بهتر این تفکر باید به چگونگی بوجود آمدن گروههای غذایی و راهنماهای تغذیه ای توجه کنید .
▪ چرا و چگونه گروههای غذایی و راهنما های تغذیه ای تدوین شدند ؟
ـ وقتی عاشقان علم تغذیه می خواستند ابزاری بسازند که بتوانند با آن ابزار، دانش خود را به ساده ترین و قابل درک ترین شکل به مردم منتقل کنند، تصمیم گرفتند تمام غذاهایی را که مردم مصرف می‌کنند با توجه به خواص آنها دسته بندی کنند و آنهایی را که خواص مشابه دارند در یک گروه قرار دهند تا برای یک تغذیه سالم بتوانند بدون اینکه نام بسیاری از غذا ها وهم چنین میزان مصرف هر غذایی را بگویند، با زبانی ساده ترکه یاد گرفتن آن ساده تر باشد آموزش بدهند که از این گروه یا آن گروه غذایی چقدر مصرف کنید.
حتی شکل هایی را باتوجه به علایق و درک مردم برای جا دادن این گروههای غذا طراحی کردند تا با دیدن آن شکل ها گروههای غذایی بهتر به یاد بمانند و آموزش آنها ساده تر شود.
فرانسوی ها شکل بشقاب را انتخاب کردند.
چینی ها که خانه های کشورشان به سبک خاصی است و چند طبقه شیروانی مانند دارد از شکل مانند خانه های خودشان برای نشان دادن گروهها استفاده کردند .
بعضی کشور ها شکلی مثل پارچ آب ،بعضی هرم و بعضی مثل کانادا از رنگین کمان برای نشان دادن گروهها ی غذایی استفاده کرده اند.
همه این کشور ها میخواهند با یک شکل مورد قبول جامعه شان به خاطر سپردن گروه های غذایی را آسان کنند.
▪ با چه منطقی غذا ها وارد یک گروه ‌می‌شوند ؟
ـ هرغذا با توجه به خواص عمده و مواد مغذی موجود در آن وارد یک گروه می‌شود.
مثلا انواع گوشت در گروه گوشت ها قرار می‌گیرند چون خواص مشترک آنها این است که پروتئین دارند و منبع اصلی پروتئین هستند. حبوبات و تخم مرغ هم در این گروه جای می گیرند . این بدین معنا نیست که مواد این گروه غیر از پروتئین خواص دیگری ندارند .
فرآورده های لبنی که منبع اصلی کلسیم هستند در گروه شیرو لبنیات قرار می‌گیرند. قرار گرفتن در این گروه مربوط به وجود کلسیم و منبع کلسیم بودن آنها است بنابراین اگر محصولی از خانواده لبنیات ،بیش از اینکه کلسیم داشته باشد چربی داشته باشد نمی تواند در این گروه جا بگیرد چون همانطور که گفته شد هدف آموزش صحیح تغذیه است.
در کنار هر گروه غذایی میزان سروینگ یا میزانی که در روز باید خورده شود نوشته ‌می‌شود. برای گروه شیر ولبنیات روزانه ۲ تا ۳ سروینگ یا واحد توصیه می‌شود. هر واحد از این گروه برابر است با یک لیوان شیر یا یک لیوان ماست یا ۴۵ گرم پنیر یعنی مقداری که برای استحکام استخوان‌ها و دندان‌ها و رشد و سلامت پوست لازم است .متخصصین تغذیه معمولا مصرف کم چرب آنها را توصیه می کنند.
خامه ، سرشیر و یا کره که از این خانواده هستند منبع کلسیم نیستند و چربی بالایی دارند و می‌دانیم که هر گر م چربی ۹ کیلو کالری ایجاد می‌کند و به همین دلیل فرآورده های چرب خانواده لبنیات به گروه چر‌بی‌ها که در بالای هرم غذایی است می‌روند جایی که مواد غذایی چرب و شیرین جا می‌گیرند و مصرف کم آنها توصیه می‌شود
در واقع گروههای غذایی ابزار آموزش تغذیه است که متخصصین هر کشور با توجه به نوع غذا های موجود ،الگوی مصرف و عادات مردم، نوع بیماریهای مربوط به کمبود ها یا اضافه دریافت مواد غذایی ، قیمت غذا و سیاست های غذایی و تغذیه ای حاکم بر واردات و تولیدات داخلی و عمدتا برای پیشگیری از بیماری و ارتقای سلامت طراحی می‌کنند. برای تدوین راهنما های تغذیه ای متولیان سلامت یا بهداشت، تغذیه ،کشاورزی ،بازرگانی و حتی متخصصینی که به رفتار های جامعه آگاهی دارند و جامعه و روش های ارتباط با مردم و جامعه را درک می‌کنند باید با همفکری نسبت به طراحی و تدوین این راهنما ها بپردازند.
اولین راهنمای گروههای غذایی درسال۱۹۱۶ در امریکا تهیه شد. هدف اولیه راهنما ها پیشگیری از کمبود های تغذیه ای بود ولی با گسترش بیماریهای غیرواگیر دار که اکثر آنها به چگونگی تغذیه مرتبط است نقش مهم دیگری یعنی پیشگیری از بد خوری و زیاده خواری و مصرف نامتعادل هم پیدا کرد و کم کم اکثر کشورها از دهه۱۹۵۰راهنماهایی غذایی خود با اهداف مشخص تهیه کردند
▪ هدف اصلی این راهنما ها:
ـ ایجاد یک مفهوم مشترک و محوری برای ارتقا سلامت تغذیه ای فرد و جامعه
ـ بهبود الگوی مصرف غذا
ـ پیشگیری از بیماریهای مرتبط با تغذیه نامناسب و نامتعادل
ـ زبان مشترک برای آموزش تغذیه توسط متخصصین و احتراز از بیان های متفاوت برای آموزش که مردم را دچار سردر گمی می‌کند بود .

 

 نویسنده: دکتر ربابه شیخ الاسلام